Istotnym wymiarem przeprowadzonych badań jakościowych oraz ilościowych jest aspekt świadomościowy, czyli postrzeganie kondycji ekonomicznej przez uczestników lokalnej gospodarki. Ogólnie można stwierdzić, że respondenci z małych i średnich podmiotów, a co warte podkreślenia również strategiczni przedsiębiorcy, odtworzyli dość pesymistyczny obraz ich sytuacji.
W trakcie wywiadów IDI respondenci zostali poproszeni o nakreślenie sytuacji gospodarczej powiatu cieszyńskiego. Badani wskazywali na liczne problemy lokalnej gospodarki wpływające na aktualną sytuację podmiotów gospodarczych. O pesymizmie świadczy fakt, iż szacowano spadek liczby przedsiębiorstw w porównaniu z latami ubiegłymi (co nie pokrywa się z danymi statystycznymi za ostatnie lata). Wiąże się to z koniecznością poszukiwania pracy w innych regionach.
Z drugiej zaś strony, według ankietowanych, poziom bezrobocia znacząco spadł w porównaniu z latami poprzednimi − podobnego zdania byli zarówno eksperci, jak i pracodawcy. Według badanych, równocześnie jednak od początku 2009 r., ze względu na kryzys, obserwować można ogólne pogorszenie koniunktury. Na lokalnym rynku konsekwencje są takie, że więcej osób zgłasza się, poszukując zatrudnienia, co jednak z punktu widzenia przedsiębiorców jest tendencją pozytywną, ułatwia bowiem proces rekrutacji.
Ponadto zwiększona podaż siły roboczej pozwala na korzystne dla przedsiębiorców negocjowanie warunków zatrudnienia. Za kolejne negatywne zjawisko uznano wzrastającą konkurencję w obrębie regionu oraz ze strony innych krajów, a zwłaszcza Czech i Słowacji. Niższe podatki, lepsze warunki do inwestowania zachęcają firmy do wybierania tych krajów zamiast Polski.
Na rynku pracy ten wpływ jest również zauważalny − trudniej znaleźć lokalnych fachowców, ponieważ wybierają oni lepiej płatną pracę w Czechach. Problemem staje się także fikcyjne bezrobocie, co oznacza, że osoby zarejestrowane w PUP w rzeczywistości pracują na czarno. Obok problemów ekonomicznych główną bolączką regionu, w opinii niektórych rozmówców, jest brak całościowej polityki rozwojowej.
Nie zdecydowano bowiem ostatecznie, czy ma to być region przemysłowy, czy też turystyczny. Wydaje się, że brakuje skoordynowanych działań na rzecz rozwoju, jednoczących przedstawicieli samorządu lokalnego, administracji państwowej i przedsiębiorców. Występuje zatem deficyt myślenia strategicznego, ukierunkowanego na regionalny rozwój długofalowy, a nie tylko skoncentrowanego na rozwiązywaniu bieżących problemów.
Zgodnie z diagnozą jakościową, spadek liczby inwestycji, zmniejszanie się liczby dużych i średnich przedsiębiorstw zatrudniających pracowników o wyższych kwalifikacjach i oferujących atrakcyjne zarobki powoduje, iż coraz więcej młodych mieszkańców opuszcza powiat. Jak wskazują eksperci, brakuje pomysłu, żeby odwrócić ten trend.
Respondenci IDI widzą jednak nie tylko ujemne strony wskazują również na pozytywne aspekty związane z sytuacją ekonomiczną w regionie. Według nich, w ciągu ostatnich trzech lat miał miejsce okres prosperity, gdyż dało się zauważyć znaczący wzrost produkcji i rozwoju regionu. Dzięki przedsiębiorczości mieszkańców powstało w tym okresie wiele nowych miejsc pracy, co w połączeniu z aktywną polityką zatrudnieniową i wykorzystaniem środków z Funduszu Pracy, zaowocowało spadkiem bezrobocia. W tym kontekście rozmówcy zwracają uwagę na pozytywną rolę, jaką odegrał Powiatowy Urząd Pracy w Cieszynie.
Wśród innych pozytywnych zmian, jakie zaszły w ostatnim okresie, wymieniane są inwestycje, dzięki którym powstały nowe drogi, zaś część została zmodernizowana. Jak przekonywali rozmówcy, ze względu na swoją specyfikę jest to bardzo trudny do zagospodarowania, ale i atrakcyjny teren, o dużym potencjale ekonomicznym.
źródło: www.pup.cieszyn.pl